Τρίτη, 19 Φεβρουάριος 2019 10:47
Πέγκυ  Καραμπάτου

Η Πέγκυ  γεννήθηκε στην Λακωνία και ζει μόνιμα στο εξωτερικό. Σπούδασε Γερμανική Φιλολογία, Φιλοσοφία και Ψυχολογία στην Γερμανία όπου και εργάζεται. Είναι επίσης μια νέα συγγραφέας και ασχολείται με την ποίηση, τη στιχουρχική, το σενάριο και τη σάτιρα. Εδώ και μια πενταετία, έχει υπό την ευθύνη της τα κοινά και τις υποχρεώσεις του ελληνικού σχολείου στο Ίνγκλεχάιμ ως πρόεδρος του Δ.Σ. Είναι παντρεμένη και έχει μια κόρη την Αναστασία – Σαβίνα.

Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας 2018: "Μίλα με την ψυχή σου"

Η σημερινή ημέρα είναι παγκοσμίως αφιερωμένη στην Ψυχική Υγεία. Φέτος αφιερώνεται στην ψυχική υγεία των νέων, σε έναν κόσμο που αλλάζει τόσο γρήγορα, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Η κάθε σύγχρονη πραγματικότητα, είναι για τους νέους μια αναμέτρηση των επιθυμών τους και των αντοχών τους, κυρίως με την ταχύτητα των αλλαγών και των απαιτήσεων, τόσο σε προσωπικό, οικογενειακό και κυρίως σε κοινωνικό επίπεδο. Η ψυχική ανθεκτικότητα πάντα δοκιμάζεται, όταν όλα γύρω μας αλλάζουν, πόσο μάλιστα όταν είσαι νέος και έρχεσαι αντιμέτωπος με την αβεβαιότητα της σιγουριάς και της ουσίας γερών βάσεων και προοπτικών στον επαγγελματικό κόσμο. Όταν η οικονομία είναι πλέον ρευστή και δεν χωράει όνειρα, ούτε καν παράταση ονείρων. Συμβιβάζεται ο ενήλικας με την νέα οικονομική και επαγγελματική κατάσταση, συμβιβάζεται και ο νέος, που σε αυτόν έχουμε στηρίξει το μέλλον μας. Και μέσα σε όλα, είναι και η νέα διαμόρφωση κοινωνικών τάσεων και επιρροών. Η αγάπη και η φιλία μέσα από το διαδίκτυο, η έλλειψη ουσιαστικής επικοινωνίας και συναναστροφής, πλασματικοί άνθρωποι, άγνωστοι, που γίνονται εθισμός, κακιά συνήθεια, τραυματική εμπειρία, απάτη, με το κλικ ενός κουμπιού. Ο άνθρωπος ως μια ιδέα, όχι ως σάρκα και οστά, ο άνθρωπος ψέμα, που ακουμπά πολλές φορές την ψυχή μας, δίχως να ξέρουμε ποιος είναι και τι επιπτώσεις θα έχει. Παραμένουν και τα βασικά θέματα ενός νέου.....σχολείο και ανταγωνισμός, εφηβεία και αποδοχή της διαφορετικότητας, σεξουαλικός προσανατολισμός, θαυμασμός πλασματικών προτύπων όπως τον διαδίδουν τα ΜΜΕ, σύγκρουση με το παλιό στερεότυπο σε έναν κόσμο που τρέχει γρηγορότερα στις εξελίξεις του από τις αντοχές μας, μα στον τομέα της ψυχική υγείας μένει στάσιμος και νοσεί βουβά. Το μήνυμα της φετινής εκστρατείας ενημέρωσης είναι, «Μίλα με την ψυχή σου» και καταδεικνύει την ανάγκη σήμερα, περισσότερο ίσως από ποτέ, οι νέοι να μπουν σε έναν εσωτερικό διάλογο και να εκφράσουν ελεύθερα όσα τους απασχολούν με την σωστή υποστήριξη και καθοδήγηση.



Στην Ελλάδα, η Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχικής Υγείας (Ε.Κ.Ψ.& Ψ.Υ.) είναι επιστημονικό, μη κερδοσκοπικό σωματείο, που ιδρύθηκε το 1986, με τα πρώτα βήματα να καταγράφονται το 1964 από τον καθηγητή Ψυχιατρικής Π. Σακελλαρόπουλο και τους συνεργάτες του. Η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10 Οκτωβρίου, προκειμένου να ευαισθητοποιήσει την κοινή γνώμη για τα ψυχικά νοσήματα. Την πρωτοβουλία πήραν από κοινού το 1994 η Παγκόσμια Ομοσπονδία Ψυχικής Υγείας και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Οι ψυχικές διαταραχές, έχουν γίνει επιδημία, όχι πως άλλαξε δραστικά κάτι σε σχέση με τις προηγούμενες εποχές, αλλά σήμερα τις αναγνωρίζουμε, τις αντιμετωπίζουμε περισσότερο από την εποχή των γονιών μας ή των παππούδων μας, που οι άνθρωποι ούτε μιλούσαν για αυτό, μα ούτε και έκαναν κάτι να απαλλαχθούν. Ο αριθμός των πασχόντων από την κοινή κατάθλιψη για παράδειγμα, ξεπερνά παγκοσμίως τα 154 εκατομμύρια και υπολογίζεται πως μέχρι το 2020, θα είναι η δεύτερη αιτία θανάτου παγκοσμίως. Οι πάσχοντες από σχιζοφρένεια είναι 25 εκατομμύρια, ενώ 95 εκατομμύρια υποφέρουν από διαταραχές σχετιζόμενες με κατάχρηση ουσιών. Όσον αφορά στη χώρα μας και σύμφωνα με πανεπιστημιακές έρευνες, το 80% όσων πάσχουν από κατάθλιψη αναζητούν βοήθεια και λιγότερο από το 50% προσφεύγει στη στήριξη του ιατρού. Ένα 10 με 12% του συνόλου του πληθυσμού όλων των ηλικιών πάσχει από ψυχικές ασθένειες. Μα κυρίως οι πιο πολλοί σταματούν, δίχως να έχει ολοκληρωθεί η αγωγή τους, δεν υπάρχει συνέπεια. Και είναι και η ελληνική μας φύση τέτοια, που βαφτίζει κατάθλιψη κάθε διαταραχή που δεν ξέρει, που δεν θέλει να αποδεχτεί ή να αντιμετωπίσει. Όλα κατάθλιψη, όλα δεν είμαι καλά και φταίνε οι άλλοι γιατί με ζορίζουν και έχω προβλήματα.

Σε μια χώρα που ο ήλιος, η πλούσια φύση, η πλούσια μεσογειακή φυσική διατροφή που ξεχάσαμε να γευόμαστε, η έξω καρδιά ψυχοσύνθεση και η έλα μωρέ δεν βαριέσαι και τι έγινε νοοτροπία, οι ψυχικές διαταραχές είναι περισσότερες από ό,τι μπορούμε να φανταστούμε και οι άνθρωποι πιο μόνοι από ποτέ. Όλοι μας έχουμε προβλήματα, όλοι μας έχουμε έρθει αντιμέτωποι με το άγχος στον εργασιακό μας χώρο, όλοι μας περάσαμε απογοήτευση στις διαπροσωπικές μας σχέσεις.....γιατί όμως υπερβάλουμε και γιατί και σιωπούμε; Σε μεγάλο ποσοστό, τα προβλήματα ψυχικής υγείας αρχίζουν να εκδηλώνονται από την εφηβική ηλικία, έχοντας καλλιεργηθεί από τα πρώτα χρόνια ζωής, δίχως να υπάρχει πάντα έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία. Οι μισές από τις ψυχικές ασθένειες ξεκινούν στην ηλικία των 14 ετών, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις δεν ανιχνεύονται και δεν θεραπεύονται. Στατιστικά, η κατάθλιψη είναι η τρίτη αιτία νοσηρότητας μεταξύ των εφήβων και η αυτοκτονία η δεύτερη αιτία θανάτου των ατόμων από 15 έως 29 ετών. Προστατεύοντας την ψυχική υγεία των εφήβων, προστατεύουμε την υγεία της κοινωνίας μας, αφού τα παιδιά, οι έφηβοι, είναι το μέλλον μας. Μόνο με υγιείς νέους ανθρώπους επιτυγχάνεται η ανάπτυξη και η ευημερία της κοινωνίας σε κάθε επίπεδο.

Θα ήθελα να σας τα πω στατιστικά και εμπειρικά πιο ωμά και θα το κάνω. Πάνε οι γονείς το παιδί ή τον έφηβο σε σύμβουλο ψυχικής υγείας, δίχως να έχουν κάνει πρώτα οι ίδιοι τους μέσα τους δουλειά σωστή με την δική τους ψυχική υγεία. Δίχως να έχουν αναρωτηθεί τι φταίει και αν αυτοί είναι φταίχτες. Αν δεν είσαι εσύ ψυχικά υγιής ο μεγάλος, ο γονιός, το καλό παράδειγμα, η καθημερινή τους εικόνα, πως να είναι το παιδί σου; Έχει λένε το παιδί πρόβλημα….εντάξει έχει, θα το βρούμε, για αυτό πάμε άλλωστε στον ειδικό. Ποιος φταίει όμως για αυτό και πόσο συνεπής είσαι εσύ ο γονιός να το προστατέψεις και να το βοηθήσεις αντί να του χτυπάς συνεχώς το πρόβλημα του εξαιτίας της δικής σου αδυναμίας ή τη δικής σου ευθύνης για ότι είναι το παιδί σου; Αποδέχεσαι το πρόβλημα του ή ντρέπεσαι για αυτό; Το παιδί είναι δικό μας δημιούργημα, είναι η αντανάκλαση μας. Και ποιος πραγματικά ασχολείται με το πρόβλημα του παιδιού του, όταν θα πρέπει να έρθει κυρίως αντιμέτωπος με τα δικά του λάθη και αδυναμίες και να τα παραδεχτεί; Σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, που οι εξωσυζυγικές σχέσεις ή οι πολλαπλές παράλληλες σχέσεις είναι το εθνικό μας σπορ και είναι ΄΄νορμάλ΄΄, για ψωμοτύρι ακούς εν έτη 2018 γονείς να λένε, δεν χωρίζουμε για τα παιδιά ή ακόμα να χρησιμοποιούν τα παιδιά τους για να εγκλωβίζουν τον σύντροφο δίπλα τους, να πολεμήσουν δήθεν για τα δεδομένα κεκτημένα του γάμου τους. Και μεγαλώνει το παιδί μέσα στο ψέμα που βαφτίζεται αγάπη και ενωμένη οικογένεια, αντί να πάρει ο κάθε σύντροφος τον δρόμο του και να γίνει ένας καλύτερος γονιός και μια καλύτερη οικογένεια, αλλά όχι κάτω από τη ίδια ψεύτικη στέγη. Μην απορείτε μετά γιατί δεν παντρεύονται αυτά τα παιδιά ή αργούν με τον έρωτα και τις σχέσεις, με την απόκτηση των δικών τους παιδιών! Τα παιδιά ξέρουν, αντιλαμβάνονται αλλά δεν μιλούν πάντα. Δεν είναι χαζά, μην τα θεωρείτε χαζά και μην τα σκοτώνετε να τους καταλογίζετε τις θυσίες που κάνατε εσείς δήθεν για εκείνα, αλλά για το δικό σας σκοπό. Εγωισμός προσωπικός είναι και προσωπική ανασφάλεια, να μένεις στον πεθαμένο γάμο σου, όχι απόφαση για το καλό δήθεν ποιανού; Να λες εξίσου θέλω να γίνεις αυτό παιδί μου ή να θυμώνεις που δεν έγινε ό,τι εσύ δεν κατάφερες να γίνεις. Γίνε εσύ γιατρός πατέρα και δικηγόρος εσύ μητέρα τάδε και άσε το παιδί σου να γίνει ένας ευτυχισμένος και σωστός άνθρωπος με τα δικά του όνειρα. Θυμηθείτε σας παρακαλώ, πως ένα υγιές παιδί στην ψυχή του, είναι ο αυριανός υγιής και ισορροπημένος ενήλικας. Το αντίθετο, είναι νοσηρή δυστυχία, νοσηρή κοινωνία και μισός άνθρωπος. Οικογένεια, σχολείο, πολιτεία, αυτός πρέπει να είναι ο στόχος μας. Εκεί πρέπει να ενισχυθούν οι προτεραιότητες και να γιατρέψουμε τους δεσμούς αυτούς που επηρεάζουν τον ψυχισμό του νέου. Νέοι άνθρωποι και ψυχική υγεία σε έναν κόσμο που αλλάζει και η σημερινή ημέρα επιδιώκει να ενημερώσει την παγκόσμια κοινή γνώμη για τους παράγοντες κινδύνου και τα μέτρα πρόληψης σχετικά με τις ψυχικές διαταραχές στην παιδική και εφηβική ηλικία.

Η έγκαιρη πρόληψη απαιτείται από την παιδική ηλικία και η ψυχική ισορροπία και ανθεκτικότητα δομείται από νωρίς. Από νωρίς οι καλές βάσεις σε σχέσεις, σε αποδοχή του εαυτού μας, μέσα από την επιβράβευση και την κατανόηση των δυσκολιών ως μέρος της ζωής. Η αναζήτηση βοήθειας από το οικείο περιβάλλον ή κάποιον ειδικό, είναι δικαίωμα του παιδιού και του νέου και υποχρέωση του αντίστοιχου υπεύθυνου ενήλικα, όποιο ρόλο και αν φέρει για το παιδί αυτό. Η ψυχική φροντίδα των νέων έχει επίπτωση όχι μόνο σε ατομικό, αλλά και σε συλλογικό επίπεδο, καθώς οι υγιείς έφηβοι εξελίσσονται σε υγιείς ενήλικες, που μπορούν να υποστηρίξουν καλύτερες οικογενειακές, φιλικές και επαγγελματικές σχέσεις συμβάλλοντας με αυτό τον τρόπο στη διαμόρφωση ενός πιο ισορροπημένου κοινωνικού συνόλου. Έχε το νου σου στο παιδί, κλείσε την πόρτα με κλειδί….Υπερασπίσου το παιδί, γιατί αν γλιτώσει το παιδί, υπάρχει ελπίδα….Όσο για εμάς τους μεγαλύτερους και σοφότερους, ας σώσουμε και το δικό μας παιδί μέσα μας. Ποτέ δεν είναι αργά να σώσουμε, το παιδί που δεν χαρήκαμε στην ώρα που έπρεπε και δεν ζήσαμε μέσα από την ξεγνοιασιά της αθωότητας, που μας λήστεψαν οι λάθος ‘’μεγάλοι’’ της δικής μας χαμένης ζωής.



Πέγκυ Καραμπάτου



Φιλόλογος, Ψυχολόγος, Συγγραφέας